Vũ Ðình Trọng/Việt Herald (tường trình từ Malaysia)

 

Chuyến viếng thăm từ phía Ðông Malaysia, gần biên giới Thái Lan, xuống cực Nam Malaysia còn rất nhiều điều chưa nói hết. Tuy nhiên tôi tạm dừng nơi đây để được tường trình cùng quý độc giả cuộc hành trình trên đất nước Indonesia.

Những tình cảm nồng nhiệt

Chiều 31 tháng 3, tại bến phà Sanho, Nam Malaysia, đoàn chúng tôi chia làm 2 nhóm. Nhóm thứ nhất kết thúc cuộc hành trình quay về Singapore để chuẩn bị về nước. Nhóm thứ 2 lên phà qua Tanjung Pinang, Indonesia, để họp với một số thành viên mới đến tham gia chuyến đi thăm một số trại tị nạn trên đất Indonesia.

Sáng 1 tháng 4, tại khách sạn Komfor, anh Trần Ðông, trình bày sơ lược với một số thành viên có mặt. Hành trình của đoàn tại đất Indonesia, anh cho biết, ngoài việc thăm các trại tị nạn và một số nghĩa trang thuyền nhân, VKTNVN đang quyên góp để mua 2 máy phát điện tặng cho hai trường học tại Galang.

Ngoài ra, VKTNVN dự trù giúp đỡ một số dân nghèo tại địa phương, mỗi gia đình một cặp dê giống. Việc làm này cũng nhằm tạo một việc tốt đối với chánh quyền địa phương trong việc gìn giữ trại tị nạn Galang như một điểm du lịch. Ông Ðông cho biết thêm, hiện đã có một số người nghe tin và đã đóng góp được 1,600 Úc kim.

Anh Ðinh Quang Anh Thái của đài NVR cho biết anh cũng ở Galang và đóng góp ngay $100. Thế là mọi người đồng hưởng ứng. Chỉ vài phút sau, VKTNVN thu được tại chỗ $700.

Chúng tôi ra phi trường Tanjung Pinang bay đến Bandok, thuộc quần đảo Anambas. Ngay tại sân bay Matak, chúng tôi được ông Kofian, trưởng ban du lịch quần đảo Anambas, cùng nhân viên đón tiếp long trọng. Hai thành viên đại diện đoàn là anh Trần Ðông và cô Stephanie được hai người đẹp địa phương choàng vòng hoa chào mừng.

Các thành viên còn lại đều nhận được một bản đồ của quần đảo và một cuốn sách giới thiệu du lịch của quần đảo này. Chúng tôi đã chụp hình lưu niệm với ông Kofian và một số nhân viên mặc quốc phục Indonesia. Sau đó, chúng tôi đáp tàu đến đảo Terampah. Tại cầu tàu, đại diện chính quyền địa phương đã đứng chờ sẵn, bắt tay từng người và hướng dẫn phái đoàn đến nhà nghỉ.

Sau khi nhận phòng và nghỉ ngơi đôi chút, một vài nhóm đi bộ thăm đảo. Ðảo Terampah là một đảo nhỏ với dân số trên 10,000 người. Toàn đảo chỉ có một con đường chính tráng xi măng và những cửa hàng san sát nhau. Trên trục đường chính có nhiều nhà với chảo ăng ten bắt sóng tivi với đường kính một mét rưỡi trở lên. Hai mét chứng tỏ cuộc sống khá sung túc. Tuy nhiên, càng đi sâu vào trong, cái nghèo càng hiện rõ, và hình ảnh này rất gần với những xóm nghèo ven sông ở Việt Nam, mái nhà lụp xụp nhưng đông đúc.

Tuy nghèo, nhưng họ tỏ ra rất thân thiện với dân du lịch. Khi chúng tôi đi tới, họ nở một nụ cười tươi và cúi đầu chào. Ðứng cạnh con đường chính đi theo biển, tôi và anh Lưu Dân, phó đoàn, chợt nhận thấy một chiếc tàu đánh cá mang số hiệu BÐ với chữ “Д Việt Nam có gạch, phía sau là số 1605 TF. Rõ ràng là số hiệu của một tàu đánh cá Việt Nam. Anh Lưu Dân nói đó đúng là tàu đánh cá của tỉnh Bình Ðịnh, Việt Nam.

Người địa phương cho anh biết, chiếc tàu này bị tịch thu vì đánh cá trái phép tại khu vực biển của Indonesia. Hầu hết người dân trên đảo theo Hồi Giáo, nhưng lại có một ngôi chùa Tàu, do người Hoa làm ra. Ngôi chùa tuy nhỏ, không có gì đặc sắc, nhưng nhờ xây đựng trên triền núi nên khá đẹp. Khi chúng tôi lên tới nơi thì trời cũng gần tối, đèn đã được thắp, nhưng vắng bóng người. Như thế, rõ ràng có một thiểu số người Hoa sống trên đảo và chính những người này đã xây dựng một ngôi chùa như thế trên một hòn đảo Hồi Giáo. Thì ra cũng đáng khâm phục.

Buổi tối trên đảo cũng tấp nập người qua lại, nhất là thanh niên. Một số quán ăn ngày thường thu hút người ít tiền, còn những quán ăn có đèn sáng và rộng rãi thì dành riêng cho người dư giả đến đây ăn uống và nói chuyện với bạn bè. Một số quán có sân khấu nhỏ, ca sĩ ngồi hát. Chúng tôi nhận thấy một số thanh niên nam nữ chở nhau trên xe gắn máy qua lại trên chiếc cầu dài hướng ra biển. Tôi và một số anh em cũng muốn đi bộ ra ngoài đó xem có gì mà các thanh niên rủ nhau đi như thế. Nhưng trời tối quá nên chúng tôi từ bỏ ý định và đi về phòng.

Indonesia bình yên

Trong một cuộc nhậu cấp tốc tại quán nhỏ gần cầu tàu Terampah với một số anh em vào buổi chiều, anh Ðông giới thiệu anh Nhân Quế Chi, từ Canada đến. Ðây là chuyến đi đầu tiên của anh về thăm trại Kuku và Galang. Chính cầu tàu này, nơi chúng tôi đang ngồi, là nơi đầu tiên anh đặt chân đến sau 6 ngày lênh đênh trên biển khi vượt biên.

Anh kể: “Tôi nhớ năm 1983, ngày 16 tháng 5, chúng tôi rời Vũng Tàu, cho đến ngày 22 tháng 5 thì đến nơi đây. Tuy nhiên, chuyến đi của tôi cũng bị các tên hải tặc người Việt cướp bóc hết tài sản.”

Anh kể tiếp: “Trước khi chúng tôi đến đây thì bị chiếc tàu đánh cá quốc doanh Vĩnh Châu tỉnh Bạc Liêu dùng súng chận bắt. Họ hù chúng tôi có bao nhiêu tiền vàng thì phải giao nạp nếu mà giấu khi họ tìm được sẽ bắn bỏ. Sau khi tịch thu tài sản của chúng tôi, họ lục soát thật kỹ một lần nữa, nhưng không còn tìm gì được. Họ đối xử đàng hoàng, họ mời đại diện chúng tôi lên tàu uống trà rồi chỉ đường cho đi.”

Tàu của nhóm anh Chi đến cầu tàu Terampah vào lúc 9 giờ tối. Nhân viên an ninh địa phương không cho lên bờ, họ cho biết nơi đây đã chật nít người tị nạn. Dù không được vào bờ nhưng cũng không bị đuổi ngược ra biển. Anh Chi cho biết đó là những giây phút hãi hùng nhất. Anh còn giữ một chỉ vàng nhờ lính hải quân Indonesia đi bán và đến trạm bưu điện gởi một điện tín về cho gia đình.

“Tôi nhớ chỉ gởi về một dòng chữ ‘đến Indonesia bình yên’ còn lại một ít tiền tôi chỉ đủ đãi các anh em trên tàu một chầu cà phê tại một quán nhỏ gần cầu tàu mà tôi không còn nhớ,” anh kể tiếp.

Tôi hình dung ra một khuôn mặt rạng rỡ của anh khi gởi được một thông điệp tự do về cho gia đình và tôi cũng hình dung ra được một nụ cười rạng rỡ của ba mẹ anh khi nhận được dòng điện tín như thế. Con ông bà đã từng đi tù vì tội vượt biên, đã từng dùng giấy tờ giả để có thể sống, sống để lo tìm đường đào thoát ra khỏi đất nước của chính mình.

Về sau, chính quyền Indonesia dẫn đường cho tàu anh qua trại Kuku. Anh ở đó 4 tuần và chuyển qua Galang 5 tháng, sau đó đi định cư Canada. Hai mươi bảy năm trôi qua, anh vẫn luôn nhớ về hòn đảo nhỏ bé này.

Anh chia sẻ: “Tôi nghĩ mình sẽ quay trở lại đây, lúc nào tôi cũng nghĩ đến Kuku, Galang, nhưng không biết làm thế nào để thực hiện chuyến đi. Tôi cũng nghĩ rằng, trong suốt cuộc đời mình phải có ngày mình trở lại đây.” (V.Ð.T.)