PALAU BIDONG, Malaysia (VH): Palau Bidong hay đảo Bidong là địa danh không thể quên đối với nhiều thuyền nhân Việt Nam. Bidong mở cửa đón dòng người tị nạn đường biển từ năm 1978, và chính thức đóng cửa năm 1991. Theo thống kê, Bidong đã tiếp đón hơn 250,000 thuyền nhân Việt Nam, và trong một thời điểm đã dung chứa cùng một lúc 59,000 người.

Trước khi đến bến tàu đi Bidong, dọc đường, đoàn chúng tôi đã ghé vào thăm mộ ông Alcoh Wong, một vị ân nhân của thuyền nhân Việt Nam tại Malaysia đã mất vào tháng 8, 2006. Cùng đi với chúng tôi còn có bà quả phụ Alcoh Wong.

Trong một bài viết khác, tôi sẽ nói chuyện về những công việc ông Alcoh Wong đã làm trong suốt hơn 20 năm qua cho thuyền nhân Việt Nam, nhất là đối với những người đã khuất.

Tàu xuất phát lúc 9 giờ 15 sáng Thứ Ba, 30 tháng 3. Sau hơn 45 phút vượt sóng, đoàn chúng tôi cập cầu tàu Jetty, Bidong, vào lúc 10 giờ.

Ðiểm đầu tiên đập vào mắt cựu thuyền nhân Bidong là chiếc cầu tàu gỗ xưa kia, nơi chứng kiến biết bao cuộc đón tiếp và tiễn đưa, nay đã biến mất. Thay vào đó là chiếc cầu tàu mới bằng xi măng cốt thép chắc chắn, rộng rãi và đương nhiên, rất đẹp.

Sau khi nghỉ ngơi ít phút, đoàn chúng tôi tiến lên đồi Tôn Giáo, nơi trước đây có 3 địa điểm tâm linh là nhà thờ Công Giáo, chùa Phật Giáo và một Thánh Thất Cao Ðài.

Ðường đi lên trơn trượt do lá cây phủ dày dưới chân và cây cối um tùm che khuất lối đi. Sau khi bước lên 100 bậc thang, đoàn dừng lại bên nhà thờ Công Giáo tiêu điều hiu quạnh. Mái tôn nhà thờ mục nát, tất cả tượng và kinh thánh biến mất, và trên bức tường chính chỉ còn cây thánh giá gỗ đứng trơ trọi. Căn nhà phía sau nhà thờ cũng bị xiêu vẹo, đổ nát.

Nhà thờ này là một công trình của người Việt tị nạn, được xây dựng năm 1978, với sự giúp đỡ của Cao Ủy Liên Hiệp Quốc.

Chúng tôi cùng nhau dâng hoa, thắp nhang và dâng lễ cầu nguyện lên Thiên Chúa. Những ánh mắt đượm buồn hướng về cây thánh giá cô đơn, trong lòng mỗi người Kitô hữu đều dâng trào một nỗi xót xa cho ngôi thánh đường năm xưa vang rền tiếng lễ hàng tuần.

Trước nhà thờ Công Giáo, vào tháng 4, 2005, VKTNVN đã cùng cộng đồng người Việt hải ngoại xây dựng một tấm bia tưởng niệm chung. Sau đó vài tháng, do áp lực từ nhà cầm quyền Hà Nội, tấm bia đã bị phá hủy hoàn toàn. Giờ vẫn còn đó những mảnh vụn xi măng và khung sắt trơ trọi giữa trời.

Tượng đài Cánh Buồm Tự Do hướng ra biển, tuy vẫn còn nguyên vẹn, không dấu được sự tàn phá của thời gian. Phần xi măng phía dưới hiện đang bị rạn nứt, những cánh buồm không được sơn phết hiện rõ vẻ phong trần.

Tất cả, dù không hẹn, mọi người đều hướng từ dưới tượng đài lên ngọn 5 cánh buồm với đôi mắt hãnh diện. Tượng đài này là biểu tượng cho tự do và một thời nó được coi như ngọn hải đăng tàu vượt biên tìm đến. Ngày nay, nếu đứng dưới cầu tàu Jetty, chỉ còn thấy được phần ngọn nhỏ xíu. Ba mươi hai năm trôi qua, những cây con dưới chân đồi giờ đã vươn cao che mất tầm nhìn từ biển.

Chùa Từ Bi sau nhà thờ Công Giáo còn điêu tàn hơn. Những tượng phật Quan Thế Âm, Thích Ca đều bị chặt mất đầu, nhưng vẫn đứng trơ gan cùng tuế nguyệt. Nhiều chỗ dây leo chằng chịt, rêu phong phủ mờ, làm khung cảnh càng thêm thê lương. Ðoàn chúng tôi dừng chân tại đây, dâng hương niệm Phật, cầu nguyện cho những linh hồn đang ở đây sớm siêu thoát.

Trên đường xuống đồi Tôn Giáo, phái đoàn cũng dừng chân tại Thánh Thất Cao Ðài, cũng bị mục nát, hư hỏng rất nhiều.

Qua thăm đồi khu F, nghĩa trang chung giờ bị cây rừng, cỏ dại phủ lấp khiến khu vực này trở nên hoang tàn, lạnh lẽo hơn bao giờ. Một số người tìm đến đây với mục đích thăm bạn bè, thế nhưng, họ không thể nào tìm lại được mộ bia.

Mọi người chia nhau đi thắp nhang, tưới nước lên những ngôi mộ như để tắm mát những linh hồn đang héo tàn vì chờ đợi. Một số người chợt rơi nước mắt khi đang cầu nguyện trong gió núi đồi vi vu.

Khi trở lại cầu tàu Jetty, áo người nào cũng ướt mồ hôi, nhưng tinh thần của họ, chắc có lẽ sảng khoái hơn bao giờ hết, bởi vì họ đã được trở về “ngôi nhà tự do đầu tiên sau bao ngày vượt biển.”

Qua những câu chuyện, tôi nhận ra rằng, trong niềm vui được trở về, từng câu nói còn ẩn chứa nhiều nỗi buồn. Trong ký ức tươi đẹp của những ngày tháng sống ở đảo, họ đã được đón nhận, giúp đỡ và chia sẻ, mỗi góc đảo đều in dấu kỷ niệm, vậy mà nay trở về, những dấu vết xưa đã không còn.

Những ánh mắt buồn chợt tan biến và không khí trở nên chộn rộn hơn khi anh Lưu Dân và Trung Chính cùng cây đàn guitar, cất cao tiếng hát bài “Một ngày trên đảo Bidong” của nhạc sĩ Hà Thúc Sinh.

Xin chép lại lời bài hát, gởi tặng những người đã từng sống, dù chỉ một ngày trên đảo Bidong.

 

“Một ngày trên Bi-Ðông, người đón người lưu vong.

Từ mù khơi quê hương, nổi trôi đi tìm sống.

Người tặng nhau môi tươi, nửa hồn thênh thang vui.

Rồi nhìn ra xa khơi, bồng bềnh như mơ thôi.

Một ngày trên Bi-Ðông, người kiếm người loanh quanh.

Từng cụm mây cô đơn, tìm lấy nhau mà sống.

Hồn Trị Thiên-Nha Trang, dài từng đôi tay sang

Hồn Cà Mau-Năm Căn thành giọt nước mắt tròn.”

 

“Giọt nước mắt ngậm ngùi, giấu nuôi từ quê hương tới.

Thuyền đến bến lạc loài, mới rơi rụng theo bước đời.”

 

“Một ngày trên Bi-Ðông, mừng nắm bàn tay em.

Tưởng chừng như ta quen, từ cố hương tiền kiếp.

Rồi thuyền em ra đi, rồi mình anh bơ vơ.

Lòng chẳng nghe tương tư, mà ngùi nỗi nhớ nhà.”

 

Thuyền nhân của đảo Bidong trong một ngày

Bài viết trên được thực hiện do sự chia sẻ của anh em trong đoàn. Tôi không trực tiếp đi thăm đồi Tôn Giáo, nghĩa trang khu F mà chỉ nghe kể và ghi lại. Bài viết của tôi dưới đây sẽ trả lời lý do tại sao.

Tôi không phải là thuyền nhân, nói theo anh Lưu Dân thì tôi là “phi nhân” vì đến Mỹ bằng máy bay. Mà có lẽ, nếu năm xưa, chuyến vượt biên của tôi không bị “bể” thì tôi cũng đã là một thuyền nhân. Còn sống, chết dưới đại dương, hay nằm một chỗ trong hàng chục nghĩa trang tập thể trên đất Malaysia lại là một chuyện khác.

Tôi nghĩ tôi khó sống trong chuyến vượt biển vì rất dễ say sóng. Tôi biết điều đó, nhưng luôn muốn cố gắng thử, để thần kinh mình đối đầu được với hậu quả của những cơn sóng, nhưng lần nào cũng thất bại. Lần đi biển ra đảo Biđong là lần thất bại chắc cũng chưa phải là thất bại cuối cùng, nhưng quả thật tôi thấy hối tiếc khi mất một dịp được nhìn thấy toàn cảnh di tích lịch sử thuyền nhân này.

Khi tàu chưa ra cửa biển tôi đã cảm thấy khó chịu trong người, vì con tàu từ đâm thẳng vào mũi sóng mà đi. Sóng hôm đó hơi lớn nên con tàu cứ nhấp nha nhấp nhổm. Khoảng 15 phút sau, trong khi mọi người cứ nói cười rôm rả thì tôi đổ mồ hôi hột. Khi gần đến đảo thì một cơn sóng lớn đã làm tàu như rơi xuống một cái hố voi, khiến mọi người hổng chân. Rất may là một số người ngồi ở ngoài, trên mũi tàu không ai rớt xuống biển.

Sau con sóng đó thì tôi càng lúc càng yếu dần, đứng không vững. Tôi không dám ngồi xuống vì biết chắc khi ngồi tôi sẽ gục hẳn. Những cơn ói cứ chực trào ra, nhưng cũng may là tôi còn đủ lý trí để kềm nó lại.

Khi tàu cập bến thì một số người nhìn thấy mặt tôi như mặt xác chết trôi nên vội dìu tôi lên bờ. Tôi nằm thẳng chân trên ghế đá, tim đập loạn nhịp, mồ hôi tiếp tục đổ, tay chân tê rần và tôi không còn cách nào điều khiển được nó dù đầu óc tôi vẫn tỉnh táo. Mọi người xúm lại xoa dầu, hỏi han nhưng quả thật tôi không thể nào nói được.

Chính trong cơn vật vã ấy, tôi chợt nghĩ đến những người vượt biển năm xưa. Tôi chợt hiểu câu nói của một ai đó rằng sau 3 ngày say sóng, muốn chết lắm nhưng không chết được. Phải! Có lẽ trong lúc như thế, chết là cách giải thoát nhẹ nhàng nhất.

Thời gian đi từ bờ ra tới đảo chỉ có khoảng 45 phút, thế mà tôi đã chịu không nổi. Năm xưa, những người vượt biển phải chịu nỗi vật vã hơn tôi cả một tuần lễ thì sao? Cái gì đã khiến họ chấp nhận ra đi để thà chết chứ không ở lại?

Tôi nằm yên, nghĩ về những nấm mồ thuyền nhân tôi đã ghé thăm. Những thuyền nhân xấu số đó không chỉ đánh động lương tâm toàn nhân loại mà còn cho chúng ta một bài học lớn về cái giá phải trả cho tự do.

Riêng tôi, tôi cho rằng cơn say sóng này là cái giá phải trả để tôi có thể trở thành thuyền nhân của đảo Bidong trong một ngày.