Trở về Kuku sau 30 năm xa nhớ (Kỳ 1)
Thursday, June 18, 2009
 
 
http://www.nguoi-viet.com/absolutenm/anmviewer.asp?a=96683


Ðảo Kuku, nơi từng dung chứa thuyền nhân Việt Nam vào những năm cuối của thập niên 70.



Một ngôi mộ thuyền nhân Việt Nam trên đảo Kuku.

 

 



Bài và hình: Trần Ðông



 

Sau gần 4 năm tìm kiếm con đường để đưa một nhóm vài chục người về vùng đảo Kuku giữa biển Ðông, Tháng Tư vừa qua, tổ chức Văn Khố Thuyền Nhân Việt Nam (www.vktnvn.com) đã thực hiện thành công chuyến đi tiền trạm. Chuyến đi không được quảng cáo, chỉ thông báo trong vòng thân hữu thế nhưng đã có 24 người ghi danh, giờ cuối 2 người bên Ðức bị tai nạn nên đành ở lại. Cả đoàn 22 người từ Hoa Kỳ, Pháp, Ðức, Thụy điển, Việt Nam, Úc đã đặt chân lên vùng đất xa xôi này sau cả 30 năm xa nhớ.

Chúng tôi còn nhớ, Tháng Tám năm 2005 tại văn phòng ở Batam, ban tổ chức chuyến đi Về Bến Tự do 2 đã cùng ông thống đốc đặc khu Riau (gồm khu vực quần đảo Natuna, Anambas, Bintang) tìm kiếm trên bản đồ lớn của đặc khu một địa danh mang tên đảo Kuku nhưng không thấy. Ông hỏi chúng tôi, “Có phải là gần Letung không?” Chúng tôi trả lời không biết. Lúc ấy chúng tôi chỉ biết Kuku là đảo Kuku, chỉ sau khi tham dự chuyến đi này, sau khi nghiên cứu bản đồ trái đất của Google, chúng tôi theo dõi vị trí đường đi của đoàn bằng máy định vị (GPS), đến đâu đánh dấu vào bản đồ khu vực in ra từ Google Earth đến đấy. Chỉ khi ấy chúng tôi mới xác định đúng vị trí của từng nơi: khu vực Kuku, khu vực Air Raya, khu vực đảo Berhala, khu vực Keramut, khu vực Terempah,... tất cả đều là những nơi xưa kia thuyền nhân Việt Nam đã từng đặt chân đến. Mỗi nơi đều có mồ mả thuyền nhân. Mỗi nơi là một di tích xây dựng bằng cả xác người, nên không thể xóa mờ vì đã góp công hình thành cộng đồng người Việt hải ngoại 3 triệu người hiện sinh sống khắp nơi trên trái đất và đóng góp vô điều kiện cho Việt Nam mỗi năm một số tiền khổng lồ không bồi hoàn trị giá gần 10 tỷ đô la Mỹ.

Ðoàn chúng tôi gồm hai nhóm. Một nhóm từ Châu Âu đến Tanjung Pinang qua phi trường Jakarta của Indonesia, một nhóm khác nhiều hơn hẹn gặp nhau tại Singapore và qua Tanjung Pianang vào ngày 10 Tháng Tư 2009.

Sáng ngày hôm sau chúng tôi ra phi trường lên máy bay đi về đảo Matak thuộc khu vực Anambas.

Anambas là một quần đảo nằm ở vị trí cách mũi Cà Mau khoảng 350 dặm về hướng Nam, cách Singapore khoảng 220 dặm về hướng Ðông và Tanjung Pinang (của Indonesia) khoảng 250 dặm về hướng Ðông-Bắc. Tọa độ của Anambas nằm ở khoảng 3 độ vĩ tuyến Bắc và 106 độ kinh tuyến Ðông. Từ phi trường Matak chúng tôi xuống bến phà đi về thị trấn Terempah. Ngủ đêm trong khách sạn nhỏ, ngày hôm sau từ Terempah chúng tôi đi tàu tốc hành đến đảo Jemayah, cách Matak khoảng 40 dặm về hướng Tây.

Tháng Ba (âm lịch) bà già đi biển. Chín mươi phút đi giữa trời nước mênh mông, các đảo nối đuôi nhau. Biển lặng sóng êm, bầu trời nhiều mây che bớt ánh sáng gay gắt của vùng nhiệt đới, bốn người chúng tôi đầu trần nằm trước mũi tàu thưởng thức hương vị trong lành của biển cả. Chúng tôi nói với nhau, “Ba mươi năm trước đây, chúng ta đi trên đoạn đường này như người tù. Ba mươi năm sau, chúng ta về đây như một chủ nhân. Thiệt là đã!” Chúng tôi móc trong túi xách chia nhau hai lon bia lạnh Heineken mua tại Terempah. Trời xanh nước biếc, gió mát lồng lộng, hơi nước thỉnh thoảng bắn tung lên người. Hương vị tự do luồn vào từng tế bào trong cơ thể. Chúng tôi tận hưởng từng giây phút ngọt ngào trước vẻ đẹp thần tiên của mây nước, núi rừng và biển cả chung quanh.

Tàu ghé qua Letung, thị trấn chánh của đảo Jemayah, công ty du lịch chuyển hành lý của chúng tôi đến nhà trọ. Lát sau tàu tiếp tục lên đường, ghé qua thị trấn nhỏ Air Raya chở thêm người rồi trực chỉ đến bãi Kuku.

Ðoàn chúng tôi đã dành hai ngày tại Kuku, ngày thứ nhất tìm kiếm mộ thuyền nhân. Trong đoàn có 3 gia đình tìm kiếm mộ thân nhân, anh Triệu ở Melbourne về Kuku tìm mộ vợ. Vợ anh qua đời tại Kuku khi mang thai cháu bé mới chào đời được 6 tháng. Hai vợ chồng mới cưới, tới đảo chị bị bệnh sốt rét cấp tính một tháng sau thì mất. Anh Triệu đã trăn trở 30 năm, nay mới đủ duyên về tìm mộ người vợ ngày xưa.

David Lee từ Georgia về Kuku tìm mộ mẹ. Mẹ đến Kuku một mình rồi qua đời vì sốt rét. David đến Malaysia lúc mới 8 tuổi. Ba mươi năm nay David lúc nào cũng muốn về Kuku tìm mộ mẹ. David chẳng có hình mẹ, chẳng có hình ngôi mộ, không biết mẹ được chôn ở đâu. Anh chỉ biết là mai táng tại Kuku và quyết tâm đi tìm. Như một phép mầu, buổi trưa, nhóm tìm mộ dừng chân, một anh bạn lật mảnh đá, thì ra đó tấm bia viết bằng chữ hoa. Ðọc kỹ từng chữ, tấm bia ghi tên và ngày tháng năm qua đời của mẹ, khớp từng chi tiết với mảnh giấy David mang theo.

(Ðọc tiếp kỳ 2 ngày Thứ Bảy)